Trường Liên cấp Việt-Úc

Tại VAS Hanoi, chúng tôi lựa chọn phương án thứ hai. Thông qua môn học Quan điểm Toàn cầu (Global Perspectives) của chương trình Cambridge, virus Nipah không chỉ là một thuật ngữ y khoa, mà đã trở thành một "case study" sống động để học sinh rèn luyện tư duy phản biện và trách nhiệm công dân.

Nipah virus thách thức y tế mang tính toàn cầu

Những đặc điểm của virus này cho thấy rõ tính chất xuyên biên giới của các thách thức y tế hiện đại:

• Tỷ lệ tử vong cao: 40–75% theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

• Chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu

• Nguồn gốc: lây từ dơi ăn trái sang người

• Khu vực ảnh hưởng: Nam Á và Đông Nam Á, nơi có mật độ dân cư cao và hệ sinh thái đang biến đổi nhanh chóng

Chỉ cần một mắt xích bị đứt gãy, từ môi trường, hành vi tiêu dùng đến hệ thống y tế, nguy cơ dịch bệnh có thể lan rộng trên quy mô toàn cầu.

Nipah qua lăng kính Cambridge Global Perspectives

Quan điểm Toàn cầu (Global Perspectives) là môn học cốt lõi trong chương trình Cambridge, tập trung phát triển các năng lực của công dân thế kỷ 21 thông qua những vấn đề toàn cầu đương đại. Nipah virus, với tính chất phức tạp và đa chiều, trở thành một ví dụ điển hình để học sinh VAS Hanoi vận dụng kiến thức vào thực tế.

Nghiên cứu (Research): Biết đâu là thông tin đáng tin cậy

Thay vì tiếp nhận thông tin một chiều, học sinh được hướng dẫn tra cứu dữ liệu từ các nguồn khoa học uy tín như WHO, CDC hay các tạp chí y học quốc tế.
Qua đó, các em học cách phân biệt giữa báo cáo khoa học và tin đồn lan truyền trên mạng xã hội, một kỹ năng đặc biệt quan trọng trong thời đại “bùng nổ thông tin”.

Ví dụ: Vì sao cùng là thông tin về Nipah, nhưng báo cáo của WHO lại có giá trị hơn một bài đăng cá nhân trên mạng xã hội?

Phân tích (Analysis): Hiểu bối cảnh địa lý và sinh thái

Học sinh đặt câu hỏi: Tại sao Nipah xuất hiện nhiều ở Bangladesh và Ấn Độ, nhưng chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam?
Từ đó, các em phân tích mối liên hệ giữa:

• Phân bố của loài dơi Pteropus

• Thói quen tiêu thụ thực phẩm địa phương

• Mất môi trường sống tự nhiên

• Biến đổi khí hậu và dịch bệnh lây từ động vật sang người

Một dịch bệnh, vì thế, không chỉ là vấn đề y tế mà còn là câu chuyện của môi trường và phát triển bền vững.

Đánh giá (Evaluation): Biện pháp nào thực sự hiệu quả?

Học sinh so sánh các cách ứng phó của nhiều quốc gia:

• Truy vết quy mô lớn tại Kerala (Ấn Độ)

• Sàng lọc y tế tại sân bay ở Thái Lan

• Những bài học được rút ra từ đại dịch COVID-19

Từ đó, các em đánh giá: Biện pháp nào phù hợp với điều kiện Việt Nam? Trường học cần chuẩn bị ra sao để chủ động ứng phó?

Phản biện (Reflection): Trách nhiệm công dân toàn cầu

Phần học này giúp học sinh đi sâu hơn vào các vấn đề đạo đức và xã hội:

• Trách nhiệm cá nhân trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng

• Vì sao một dịch bệnh ở Bangladesh vẫn liên quan đến Việt Nam?

• Bất bình đẳng y tế toàn cầu và câu hỏi về quyền tiếp cận vaccine trong tương lai

Đây chính là lúc học sinh nhận ra rằng: sức khỏe không chỉ là vấn đề của một quốc gia, mà là trách nhiệm chung của toàn nhân loại.

Hợp tác (Collaboration)

Học sinh làm việc nhóm để xây dựng tài liệu truyền thông về phòng chống Nipah bằng tiếng Anh và tiếng Việt, phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau.

Giao tiếp (Communication)

Các em thuyết trình, làm video hoặc chia sẻ kiến thức khoa học theo cách dễ hiểu, rèn luyện khả năng truyền đạt những vấn đề phức tạp một cách rõ ràng.

Giáo dục công dân toàn cầu từ việc phòng dịch

VAS Hanoi mong muốn có thể biến một thách thức y tế toàn cầu thành trải nghiệm học tập mang tính chuyển hóa tư duy.

Thông qua Nipah virus, học sinh học được:

• Cách tư duy như một nhà khoa học

• Cách hành động như một công dân toàn cầu có trách nhiệm

• Cách kết nối kiến thức liên môn: Sinh học, Địa lý, Đạo đức, Xã hội

• Cách chuẩn bị cho một thế giới luôn biến động và khó dự đoán

Đó chính là tinh thần của chương trình Cambridge và cũng là cam kết giáo dục của VAS Hanoi, không chỉ bảo vệ học sinh hôm nay, mà còn trang bị cho các em năng lực để đối diện và giải quyết những thách thức của ngày mai.